Handreiking Overdracht


Inhoud


Basisvakken


Betekenisvolle overdracht



Basiskennis

Je bent er als school samen verantwoordelijk voor dat elke leerling het best passende onderwijs krijgt. Daarvoor is het belangrijk dat je alle relevante kennis die jij hebt opgedaan over de leerling doorgeeft aan de leerkrachten na jou.

Wanneer die kennis goed wordt overgedragen, ontstaat er een doorgaande lijn. Er is dan sprake van kennisstapeling. Wanneer de kennis niet goed wordt overgedragen, begint elke leerkracht weer bij “nul”. Dit gaat ten koste van de kwaliteit van je onderwijs.



Image


Image

Elk schooljaar begint met een overdracht. Gedurende het jaar leer je je kinderen steeds beter kennen en begrijp je steeds beter wat ze van jou nodig hebben om tot groei te komen. Je eindigt het jaar ook weer met een overdracht, waarbij je de opgedane kennis zo goed mogelijk wilt overgeven aan de nieuwe leerkracht. 

De nieuwe leerkracht is namelijk verantwoordelijk voor het bepalen van de aanpak in het nieuwe jaar. Dit kan alleen bepaald worden met de kennis van de oude leerkracht. Daar moet een brug geslagen worden.





Je weet als oude leerkracht heel veel over de leerling. Niet alle informatie is relevant voor de nieuwe leerkracht. Een betekenisvolle overdracht geeft informatie die nodig is om de aanpak in het nieuwe schooljaar te bepalen. Een betekenisvolle overdracht bevat dus informatie die gericht is op de toekomstige aanpak

Die betekenisvolle overdracht doe je op twee gebieden:

  • Kindkenmerken
  • Basisvakken

Met de kindkenmerken wordt gedoeld op het gedragsmatige van de leerling: die kenmerken die de ontwikkeling van de leerling beïnvloeden en waar jij als leerkracht op in moet spelen.

Met de basisvakken wordt gedoeld op het vakinhoudelijke niveau van de leerling en de didactische consequenties die daarbij komen kijken.



Image

Kindkenmerken



Basiskennis

Het is belangrijk om het complete plaatje van de leerling over te dragen. De informatie kun je kwijt in de stimulerende en belemmerende factoren en onderwijsbehoeften. Het bijwerken hiervan bestaat uit nieuwe notities schrijven en oude notities archiveren. Zo houd je de leerlingpagina up-to-date en overzichtelijk.


Handvatten voor betekenisvolle kindkenmerken:

  • Schrijf kort en bondig
    Hoe meer tekst, hoe kleiner de kans dat iemand alles leest. Bedenk welke kern je wilt overbrengen
  • Schrijf losse notities, geen verhaaltjes
    Dat geeft meer overzicht
  • Noteer alleen informatie die relevant is voor toekomstig onderwijs
    Het is niet je doel om het hele kind te beschrijven; het is je doel om de nieuwe leerkrachten de handvatten te geven die nodig zijn om de leerling goed te begeleiden in de ontwikkeling
  • De 7xL zijn factoren die invloed kunnen hebben op de ontwikkeling 
    Controleer hiermee of je een compleet beeld van de leerling hebt geschetst. Je hoeft hierbij natuurlijk niet over elke factor iets te zeggen
Image

 

  • Door notities die niet meer van toepassing zijn te archiveren, houd je de leerlingpagina up-to-date en overzichtelijk 
    In het archief vind je alle relevante informatie die gedurende de schoolloopbaan is genoteerd. Zo ontstaat kennisstapeling en wordt er voorkomen dat er belangrijke informatie verloren gaat
Image

Praktische stappen in Leeruniek



  • 1. Ga naar de leerlingpagina. Dat kan op twee manieren:

1.1 Klik op de leerlingnaam op de groepspagina


Image

1.2 Zoek op naam of groep via de leerlingpagina


Image
  • 2. Voeg een nieuwe notitie toe

  • 2.1 Klik op “Voeg een nieuwe notitie toe”

  • 2.2 Noteer de notitie Hierboven staan adviezen voor een inhoudelijk goede notitie

  • 2.3. Klik op opslaan

Image
  • 3.0 Archiveer notities die niet meer van toepassing zijn

  • 3.1 Klik op “bewerken”

  • 3.2 Klik op “archiveren”

  • 3.3 Om het archief in te zien, klik je op “bekijk het archief” Je vindt het archief onderaan de kindkenmerken

Image

Basisvakken




Basiskennis

Cyclisch werken

Tijdens de analyse van de E-Cito kom je erachter wat de didactische behoeften en kenmerken van de leerlingen zijn. Met het doen van je Cito-analyse, bereid je dus automatisch je overdracht voor.


Geen Cito (voor de zomer)?

Het kan zijn dat jullie op school hebben besloten om geen Cito-toetsen voor de zomer af te nemen. Dat betekent echter niet dat je niets weet over het vakinhoudelijke niveau van jouw leerlingen en wat jouw leerlingen vakspecifiek nodig hebben van de leerkracht komend jaar. De overdracht van de basisvakken doe je daarom nog steeds op basis van de overige resultaten die je tot je beschikking hebt (zoals methodetoetsen, observaties en gesprekken met ouders). 

De cyclische werkwijze blijft hetzelfde. De plek waar je het noteert is anders aangezien er nog geen E-toets beschikbaar is. Wij adviseren om de notitie bij de M-toets te schrijven.

De Cito-analyse is een onderdeel van cyclisch werken. Wij hebben daar de READ-cyclus voor ontwikkeld:

  • Resultaten
  • Evaluatie
  • Aanpassingen
  • Doen

De resultaten als vertrekpunt vertellen je wat het huidige niveau van de leerling is. Bij de evaluatie kijk je wat de groei is geweest en in welke context de leerling hier is gekomen. Hierdoor ontstaat begrip, die nodig is om te bepalen welke aanpassingen er nodig zijn in de vervolgaanpak. Alles staat in dienst om de leerling beter te begrijpen en te bepalen wat je de komende periode gaat doen!

De resultaten voer je in en worden inzichtelijk in Leeruniek. Hieronder leggen we uit hoe je die evalueert en hoe je de aanpassingen voor de aanpak bepaalt en noteert. De uitvoering gebeurt daarna natuurlijk in het klaslokaal.

 

Een evaluatie bestaat uit twee elementen:

  • Waardering waarbij je simpelweg bij jezelf nagaat: “Had ik deze resultaten verwacht?”
  • Verklaringen voor de resultaten
    Als handvat bij het vaststellen van verklaringen bieden we de 7xL: 7 factoren die de ontwikkeling van een leerling kunnen beïnvloeden. Ga deze na om te controleren of je een compleet beeld hebt gevormd:
Image

Met het begrip dat je krijgt door het evalueren, kun je de aanpassingen voor de aanpak vaststellen: de indeling van de instructiegroepen; ondersteunend materiaal; leerkrachthandelen. Daarmee maak je als leerkracht het verschil voor de toekomst.

Evalueren en aanpassingen vaststellen doe je op de volgende niveaus:

  • Instructiegroepniveau
    De leerlingen in een instructiegroep hebben dezelfde aanpak gekregen. Was die effectief? Wat werkte voor hen en wat niet? 
  • Leerlingniveau
    Je onderzoekt op individueel niveau wat werkte voor deze leerling en wat niet. Het hangt af van de schoolafspraken welke leerlingen je individueel analyseert

NB: Het is ook mogelijk om te analyseren op groepsniveau. Dit is vrij algemeen. Doe dit alleen als er daadwerkelijk iets van toepassing is op de hele groep, zoals bijvoorbeeld “veel wisselingen van leerkracht in één schooljaar”.

Image

Overdracht

Bij de E-Cito schrijf je de analyse niet voor jezelf, maar voor de leerkracht van volgend jaar. Doordat jullie allemaal op dezelfde wijze werken is het voor de nieuwe leerkracht heel makkelijk om alle informatie te vinden binnen leeruniek. De nieuwe leerkracht kan alle informatie vast doorlezen ter voorbereiding op de warme overdracht. Tijdens de warme overdracht bespreek je de verklaringen en de adviezen voor de aanpak. De nieuwe leerkracht is verantwoordelijk voor de uiteindelijke aanpak. Deze heeft zicht op de lesstof van het nieuwe schooljaar en kan de geadviseerde aanpak daarmee combineren.

De informatie is het hele jaar door makkelijk vindbaar. Zo ontstaat optimale kennisstapeling en wordt de doorgaande lijn in de schoolloopbaan van de leerlingen geborgd. 

Image

Praktische stappen in Leeruniek


Ter voorbereiding op de Cito-analyse, doorloop je eerst onderstaande checklist:

  • De instructiegroepen zijn ingedeeld zoals je het afgelopen half jaar hebt lesgegeven
  • Je hebt, afhankelijk van de afspraken op school, de kindkenmerken ingevoerd in Leeruniek
  • De Cito-toetsen staan in LU (let op: het duurt gemiddeld één werkdag voordat gegevens uit Parnassys ingeladen zijn)*

    *Zijn de resultaten na 24 uur niet zichtbaar in Leeruniek en wel in Parnassys? Neem dan contact op via de Feedbackknop in het dashboard.
 
  • 1. Ga naar jouw groep

  • 2. Klik op resultaten en scroll naar beneden

  • 3. Klik op de middenmoot van de laatste Cito-toets en scroll naar beneden. Je ziet nu de resultaten van jouw groep

  • 4. Filter op een instructiegroep en bekijk de resultaten en de groei

De filterfunctie (ook voor de methodetoetsen) maakt het mogelijk om in één keer de resultaten te zien van leerlingen die in dezelfde instructiegroep zitten. De filter laat altijd de meest actuele instructiegroep zien.

Image
Image
  • 5. Scroll naar beneden naar de Evaluatie-tekstbox en noteer de waardering en de verklaringen.

  • 6. Klik op opslaan

  • 7. Scroll naar beneden naar de Aanpak-tekstbox en noteer het advies voor de aanpak

  • 8. Klik op opslaan

  • 9. Dit doe je voor alle instructiegroepen

Image

Leerlingniveau analyseren


  • 1. Je bent bij de groepsresultaten

  • 2. Klik op de leerlingnaam, je komt op de leerlingpagina bij de Cito-resultaten

  • 3. Kijk voor een compleet beeld naar alle informatie op deze pagina: de Cito-resultaten van de afgelopen jaren en de andere vakken, de methoderesultaten en de kindkenmerken

Image
Image
  • 4. Scroll naar de Evaluatie-tekstbox en schrijf de evaluatie. Deze bestaat uit een waardering en verklaringen

  • 5. Klik op opslaan

  • 6. Scroll naar de Aanpak-tekstbox en schijf een advies voor de aanpassingen voor de komende periode

  • 7. Klik op opslaan

Image
Image
  • 8. Pas, indien nodig, de instructiegroep aan

Het klaarzetten van de instructiegroepen doe je op de leerlingpagina of op het werkblad van  het huidige schooljaar. Na 1 augustus worden deze instructiegroepen automatisch overgezet naar het nieuwe schooljaar.


Definitieve aanpak bepalen door nieuwe leerkracht

Na de warme overdracht is het de verantwoordelijkheid van de nieuwe leerkracht om de definitieve aanpak te bepalen. Deze pas je aan op instructiegroepniveau en op leerlingniveau.

 

Aanpak van de instructiegroep aanpassen

  • 1. Ga naar jouw groep

  • 2. Klik op resultaten en scroll naar beneden

  • 3. Klik op de middenmoot van de laatste Cito-toets en scroll naar beneden. Je ziet nu het groepsoverzicht: de resultaten van jouw groep

  • 4. Filter op een instructiegroep

  • 5. Scroll naar beneden naar de aanpak


Image
Image
  • 6. Klik op bewerken

  • 7. Pas de geschreven aanpak aan

  • 8. Klik op opslaan



Aanpak van de leerling aanpassen

  • 1. Je bent bij de groepsresultaten

  • 2. Klik op de leerlingnaam. Je komt op de leerlingpagina bij de Cito-resultaten

  • 3. Scroll naar beneden naar de geschreven aanpak

Image
Image
  • 4. Klik op bewerken

  • 5. Pas de geschreven aanpak aan

  • 6. Klik op opslaan



Afsluiting

Heb je vragen of behoefte aan een teamtraining over de overdracht? Neem dan contact op door op de supportknop te klikken of stuur een mail naar support@leeruniek.nl.



Image