Kennisbank

Dé verzamelplaats voor alle onderwijsgerelateerde content

10 jaar Leeruniek: een terugblik

In 2025 bestond Leeruniek 10 jaar! Een mooie aanleiding om terug te kijken naar het begin, wat de visie was, welke uitdagingen we tegenkwamen en hoe het groeide tot wat het nu is.

Analyseren

Door eerst de verzamelde informatie te analyseren, ben je veel beter in staat om tot een effectieve onderwijsaanpak te komen.

Basisvaardigheden

Taal en rekenen, maar ook digitale geletterdheid en burgerschap zijn belangrijke basisvaardigheden, die leerlingen nodig hebben om mee te kunnen doen in de samenleving.

Cyclisch werken

Cyclisch werken helpt leerkrachten om leerlingen beter te begrijpen en doordachte keuzes te maken voor hun onderwijs.

Differentiatie

Geen twee leerlingen zijn hetzelfde. Daarom differentieer je het onderwijs en werk je met niveaugroepen.

Einde van het schooljaar

Het is belangrijk om het schooljaar goed af te ronden. Zo gaan je leerlingen en jijzelf met een positief gevoel de zomervakantie in.

Gouden en Zilveren Weken

In de eerste weken en halverwege een schooljaar, wordt de nadruk gelegd op het creëren van een fijne sfeer in de groep: dit zijn de Gouden en Zilveren Weken.

Groepsbespreking

De groepsbespreking is een terugkerend moment in het schooljaar en een belangrijke schakel in de cyclische werkwijze.

Intern begeleider

De intern begeleider heeft een belangrijke rol in het basisonderwijs. Deze rol is aan het verschuiven in de richting van kwaliteitscoördinator. Dat brengt nieuwe taken met zich mee.

Kindkenmerken

Om het onderwijs optimaal af te stemmen op de onderwijsbehoeften van leerlingen, maak je naast meetbare data ook gebruik van merkbare data.

Leerkracht

Het is natuurlijk de allerleukste baan die er is, maar er wordt ook veel gevraagd van leerkrachten in het basisonderwijs. En het maatschappelijk aanzien is de afgelopen jaren achteruitgegaan.

Onderwijsinspectie

Een bezoek van de onderwijsinspectie roept vaak spanning op, maar het is eigenlijk het beste gratis adviesbureau dat je maar kunt krijgen!

Onderwijsplannen

Onderwijsplannen zorgen voor grip op het onderwijsproces en maken groepsplanloos werken mogelijk.

Ouderbetrokkenheid

Goed contact tussen ouders en school is belangrijk. Het heeft een positieve invloed op de leerprestaties van leerlingen.

Overdracht

Een goede overdracht is cruciaal. Want alleen met een compleet beeld van je leerlingen ben je in staat om passend onderwijs te bieden.

Start van het schooljaar

Een goede voorbereiding is het halve werk. Zo begin je ontspannen aan een nieuw schooljaar.

Talentontwikkeling

Leerlingen (en leerkrachten trouwens ook) die hun eigen talenten kennen, staan steviger in hun schoenen en komen beter tot leren.

Toetsen

Toetsen helpen je om een beeld te vormen van de ontwikkeling van je leerlingen. Zo kom je erachter wat ze van jou nodig hebben.

Vakantie

In de vakantie laad je op. Het is een tijd van rust en ontspanning, maar ook van inspiratie en reflectie.

Benieuwd wat Leeruniek voor jouw school kan betekenen?

Plan een vrijblijvende demo met je eigen schoolgegevens!

Demonstratie aanvragen

FAQ's

Hier vind je de antwoorden op de meest gestelde vragen.

Een cyclus is een terugkerende, regelmatige reeks. Als iets cyclisch verloopt, wordt een herhalend patroon gevolgd. Vaak wordt een cyclische werkwijze met een cirkel of ringvorm geïllustreerd.

Cyclisch werken heeft zich al overal bewezen. Denk bijvoorbeeld aan het bedrijfsleven of de zorg. De Plan-Do-Check-Act (PDCA) cyclus is populair bij het implementeren van een continu verbeterproces in het bedrijfsleven. De PDCA-cyclus in zorgtermen is: gegevens verzamelen, problemen vaststellen, doelen vaststellen, interventies vaststellen, uitvoeren, evalueren en bijstellen. Steeds gaat het om een werkwijze waarbij op basis van de evaluatie de aanpak kan worden bijgesteld en alle stappen opnieuw doorlopen worden.

Bij een cyclische werkwijze in het onderwijs zet de leerkracht periodiek achtereenvolgens de volgende stappen:

de leerkracht analyseert de leerresultaten en bekijkt welke kinderen hij voor zich heeft,
de leerkracht richt op basis daarvan zijn onderwijs in,
de leerkracht voert de gekozen aanpak uit,
de leerkracht evalueert de leerresultaten van zijn leerlingen.

Door een cyclische werkwijze te volgen kan de school in de gaten houden of de onderwijsaanpak op school effectief is, of dat er reden is om deze intern te bespreken en eventueel bij te stellen. Cyclisch werken biedt het bestuur houvast bij het maken van beleid. Geven de resultaten aanleiding tot een dialoog met de scholen?

Algemeen wordt aangenomen dat cyclisch werken bij een professionele onderwijscultuur hoort. Met de inzet van toetsen kunnen leerkrachten sturing geven aan het onderwijsleerproces. Daarvoor zijn specifieke leerkrachtvaardigheden vereist als het verzamelen, analyseren en interpreteren van data én op basis hiervan beslissingen nemen voor vervolgacties.

Een voorbeeld van een cyclische werkwijze is de READcyclus (voluit: de Resultaten-Evalueren-Aanpassen-Doen-cyclus) van Leeruniek.

Een dashboard is een plek of tool waar verschillende data bij elkaar worden gebracht en visueel worden weergegeven, vaak met grafieken, kaarten en diagrammen. Deze geven inzicht in ontwikkelingen en laten zien in hoeverre doelen gehaald worden. De kunst is het om de juiste selectie data voor ogen te krijgen. Een goed dashboard is onlosmakelijk met een taak verbonden. Voorbeelden van toepassingen zijn het dashboard in een auto en het coronadashboard. Op het dashboard in je auto kom je allerlei lampjes en functionaliteiten tegen die je bijvoorbeeld informeren over het benzineverbruik en de kilometerstand. Het coronadashboard laat actuele cijfers zien over het coronavirus in Nederland. Die informatie komt van het RIVM, de GGD’en en de ziekenhuizen. Op basis van deze informatie bekijkt het kabinet welke maatregelen nodig zijn om het virus te bestrijden.

Ook in het onderwijs worden dashboards ingezet. Door de digitalisering van leermiddelen kunnen scholen meer informatie krijgen over het leerproces van leerlingen. Bij het werken met deze leermiddelen laten leerlingen namelijk allerlei informatie achter die inzichten kan opleveren voor onderwijs dat meer is afgestemd op de individuele leerling. Met dashboards kan deze informatie zó bij elkaar worden gebracht en gevisualiseerd dat die de leraren en leerlingen ondersteunt.

Op het dashboard van Leeruniek komen trendanalyses op basis van toetsen, observaties en andere belangrijke notities over de leerlingen samen. Hiermee krijg je inzicht in de ontwikkeling van je leerlingen en groepen door de jaren heen en zie je eenvoudig waar en wanneer je bij moet sturen.

Bij data-geïnformeerd onderwijs, ook wel data-ondersteund onderwijs genoemd, zetten scholen data in voor verbetering van de onderwijskwaliteit.

Het zelfstandig naamwoord data heeft verschillende betekenissen: (1) het meervoud van datum en (2) gegevens, voorstellingen van feiten, begrippen of instructies in zodanige vorm dat ze kunnen worden overgedragen of in een proces kunnen worden verwerkt. Computers verwerken data. In het kader van data-geïnformeerd werken hebben we het over deze laatste betekenis.

In de onderwijscontext bedoelen we met data systematisch verzamelde informatie over leerlingen, ouders, leraren en de organisatie van het onderwijs, om de onderwijspraktijk te beschrijven. Men onderscheidt verschillende typen data (Wetten & Naaijkens, 2021):

formele data, vaak cijfermatige gegevens over leerlingen (bijvoorbeeld uitkomsten van toetsen), ouders, leerkrachten, schoolleiders en andere informatie die systematisch verzameld wordt;
informele data die leerkrachten verkrijgen door lesobservaties en gesprekken met hun leerlingen. Het gaat hier om ervaringen van leerlingen en van leerkrachten over leerlingen en hun behoeftes (zie ook kindkenmerken);
resultaten uit wetenschappelijk onderzoek die gebruikt kunnen worden om de praktijk te informeren over welke interventies kansrijk zijn en welke waarschijnlijk niet erg effectief zijn. Een voorbeeld hiervan is onderzoek naar de effectiviteit van een leesmethode;
‘big data’ die bestaan uit een grote hoeveelheid en verscheidenheid aan data over onderwijs, zoals nationale databases. Een voorbeeld hiervan is het Nationaal Cohortonderzoek Onderwijs.

Data-geïnformeerd onderwijs veronderstelt een systematische manier van werken, waarbij scholen geïnformeerd door data beslissingen nemen en problemen oplossen.

Het goed analyseren en interpreteren van onderwijsresultaten en andere data helpt onder andere bij de aanpak van leervertraging (Wetten & Naaijkens, 2021).

Literatuur
Wetten, S. van & Naaijkens, E. (2021). Data-geïnformeerd werken: hoe het gebruik van data helpt bij de aanpak van leervertraging. In: Basisschoolmanagement, jaargang 2021, nr 8.

In het onderwijs gebruikt men de term kindkenmerken om uit te drukken wat een leerling nodig heeft om bepaalde doelen te bereiken en welke aanpak daarbij een positief effect heeft. Leerlingen ontwikkelen zich in interactie met hun omgeving. De kenmerken hebben daarom een dynamisch karakter. Kindkenmerken benadrukken anders dan toetsresultaten de zachte kant en vallen onder de informele data (zie ook de beschrijving van de verschillende typen data bij ‘data-geïnformeerd werken’).

Het dashboard van Leeruniek bevat naast toetsresultaten ook kindkenmerken. Dat zijn gegevens over de sociaal-emotionele ontwikkeling en het welbevinden van de leerling. De leerkracht noteert voor iedere leerling wat hem stimuleert of belemmert. De kindkenmerken bepalen mede de onderwijsaanpak.

Nieuwste artikelen