Meer dan een compliment: waardering als onderdeel van de schoolcultuur


Meer dan een compliment: waardering als onderdeel van de schoolcultuur


Beknopte samenvatting

  • Waardering werkt het hele jaar door. Een dag of week is een mooi initiatief, maar het effect zit in hoe je dagelijks met elkaar omgaat.

  • Wie zich gezien voelt, durft te leren. Voor leerlingen en leerkrachten geeft waardering vertrouwen om mee te doen, vragen te stellen en fouten te maken.

  • Waardering is cultuur, geen persoonlijke stijl. Duidelijkheid, vertrouwen, inspraak en ruimte voor ontwikkeling maken waardering vanzelfsprekend, ook als mensen wisselen.

  • Het begint klein. Een concreet compliment werkt


Op 5 oktober is het de Dag van de Leraar. Sinds 1994 staat deze dag, op initiatief van UNESCO, in het teken van waardering voor de belangrijke rol van leerkrachten en de inzet waarmee zij iedere dag het verschil maken voor hun leerlingen. De dag valt in de Nationale Onderwijsweek, waarin extra aandacht is voor het belang van goed onderwijs en wat daarvoor nodig is. Mooie initiatieven, die op veel plekken tot warme gebaren leiden. Maar waardering werkt niet, of maar kort, als het beperkt blijft tot een dag of week. Het gaat erom hoe je het hele jaar door met elkaar omgaat. Als schoolleider heb je daarin een sleutelrol.

Image

Waarom waardering belangrijk is

Waardering heeft invloed op hoe mensen zich voelen en gedragen. Wie merkt dat een bijdrage wordt gezien en gewaardeerd, krijgt vertrouwen om zich te blijven inzetten en nieuwe dingen te proberen. Zo ontstaat ruimte om vragen te stellen, ideeën te delen en fouten te maken. Het is een omgeving waarin mensen leren en zichzelf durven te zijn. 

Dat geldt voor leerlingen en leerkrachten. Een leerling die zich gezien voelt, durft eerder mee te doen en leert met meer vertrouwen. Voor leerkrachten versterkt erkenning van hun inzet en vakmanschap de motivatie en het werkplezier. Zeker in een vak waarin de druk hoog kan zijn, maakt oprechte waardering een groot verschil.

En dat werkt door in de school. Waar waardering onderdeel is van de dagelijkse omgang, ontstaan sterkere relaties, betere samenwerking en een positieve sfeer. Waardering is daarmee geen extraatje voor als er tijd voor is, maar een belangrijke voorwaarde voor een school waarin leerlingen en leerkrachten graag leren en werken.


Image

Meer dan een compliment

Een schouderklopje is fijn, maar waardering zit vooral in de dagelijkse manier van samenwerken. Denk aan duidelijkheid over verwachtingen en besluiten, ruimte voor eigen initiatief en aandacht voor professionele ontwikkeling. Daarmee laat je als schoolleider zien dat je mensen serieus neemt en vertrouwen hebt in hun vakmanschap.

Dat vraagt niet om een bijzondere aanpak of een vast moment op de agenda. Juist kleine, dagelijkse keuzes maken het verschil. Vraag bijvoorbeeld hoe een aanpak bevalt, luister naar ideeën en laat zien wat er met suggesties gebeurt. Zo wordt waardering onderdeel van de schoolcultuur, in plaats van iets wat afhankelijk is van de persoonlijke stijl van een enthousiaste schoolleider. 

Complimenten horen daar zeker bij. Ze zijn de zichtbare uiting van een cultuur waarin mensen elkaar zien. Een compliment wordt sterker als duidelijk is wat je precies hebt gezien. “Goed gedaan!” is soms prima, maar een concreet voorbeeld zegt meer: “Je merkte dat deze leerling afhaakte en paste je instructie aan. Daardoor kreeg je hem weer mee.” Zo benoem je niet alleen dat iets goed ging, maar ook welke inzet en keuzes daaraan bijdroegen. Dat geeft erkenning en helpt ook bij leren van en met elkaar. 


Image

Waardering in de dagelijkse praktijk

Hoe maak je waardering onderdeel van de dagelijkse schoolpraktijk? Dat hoeft niet ingewikkeld of groot te zijn. Waardering wordt structureel door het te verankeren in wat je toch al doet. Een paar manieren om morgen al te beginnen: 

  1. Kijk mee in de groep en geef er iets over terug. Gerichte feedback laat zien dat je oog hebt voor het werk van leerkrachten en hun professionele keuzes. Het helpt hen om stil te staan bij wat goed gaat en geeft vertrouwen om daarop voort te bouwen. 
  2. Begin teamvergaderingen met wat goed gaat. Vijf minuten voor successen, grote en kleine, maakt zichtbaar wat er al is voordat het over verbeterpunten gaat. 
  3. Vraag naar ideeën en doe er iets mee. Laat zien wat er met suggesties gebeurt, ook als je ze niet overneemt. Dat maakt duidelijk dat ieders inbreng serieus wordt genomen. 
  4. Leg keuzes uit. Vertel waarom je bepaalde beslissingen neemt en wat je van het team verwacht. Openheid draagt bij aan vertrouwen. 
  5. Stimuleer onderlinge waardering. Geef zelf het voorbeeld en moedig collega’s aan om ook bij elkaar te benoemen wat goed gaat.


Geschreven door:
Jelte de Jongh



Successen het hele jaar door zichtbaar maken?

Bekijk het dashboard