Iedereen heeft een persoonlijke leerstijl oftewel een voorkeur voor een bepaalde manier van leren. Jan Vermunt, hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht, doet in Nederland onderzoek naar het leergedrag van leerlingen. Hij onderscheidt 4 leerstijlen en baseert ze op de manier waarop leerlingen denken over leren:

• De betekenisvolle leerstijl 
• De toepassingsgerichte leerstijl 
• De reproductiegerichte leerstijl
• De ongerichte leerstijl

Zijn collega in de VS, David Kolb, komt tot een andere indeling. Hij ontwikkelde de leercyclus, een model voor ervaringsgericht leren. Op basis van dit model definieert hij de volgende 4 leerstijlen: 

• De divergente leerstijl (de beschouwers)
• De assimilerende leerstijl (de denkers) 
• De convergente leerstijl (de beslissers)
• De uitvoerende leerstijl (de doeners)

En dan zijn er nog de VAK-stijlen. De letters verwijzen naar de visuele, de auditieve en de kinesthetische leerstijl. Die laatste wordt ook wel ervaringsgericht leren of bewegend leren genoemd. 

Overigens zijn dit niet alle leerstijlen. Er zijn nog meer modellen die leerstijlen categoriseren, elk met hun eigen benadering en aantal stijlen. Dit zijn wel 3 van de bekendste modellen.

Herken je je leerlingen in de bovenstaande leerstijlen? Leerlingen die vooral verbanden proberen te leggen tussen leerstofonderdelen (de betekenisvolle leerstijl), leerlingen die de leerstof graag vanuit verschillende invalshoeken bekijken (de beschouwers) of leerlingen die informatie beter onthouden als het wordt aangeboden via beelden (de visuele leerstijl)? Toch moeten we hier even een pas op de plaats maken. Want voordat je besluit om met je onderwijs direct aan te sluiten bij de persoonlijke leerstijl van je leerlingen, zijn er een paar kanttekeningen te maken:

1. De meeste onderzoeken wijzen erop dat leerprestaties niet significant verbeteren als leerlingen onderwijs krijgen dat direct aansluit bij hun persoonlijke leerstijl. 
2. Er zijn critici die het bestaan van persoonlijke leerstijlen ontkennen. Volgens hen is er te weinig bewijs voor. 
3. Anderen zien meer in het model van Vermunt dan van Kolb of zien een verband tussen leerstijlen en het dominante gebruik van de linker- of rechterhersenhelft. 
4. Leerlingen die zich te veel richten op hun persoonlijke leerstijl, lopen het risico te eenzijdig te leren. Het komt hun ontwikkeling niet ten goede als zij alleen activiteiten aangeboden krijgen die aansluiten bij hun voorkeursstijl.
5. Als leerstijlen als stabiele persoonlijke eigenschappen worden gezien, ligt stigmatisering op de loer. Het kan leerlingen ontmoedigen om vaardigheden te leren die buiten hun vermeende voorkeursstijl liggen en leerkrachten verleiden tot een te eenzijdige benadering van het onderwijs. 

Het lijkt er dus op dat er genoeg aanwijzingen zijn om weg te blijven van het classificeren van leerlingen op basis van hun voorkeursstijl, al of niet met behulp van hiertoe opgezette vragenlijsten of observatie-instrumenten, en hier in je onderwijs op aan te sluiten. Het is niet de sleutel tot differentiatie, maatwerk of gepersonaliseerd onderwijs. Maar wat is het dan wel?

Na het voorgaande lijkt het logisch om te concluderen dat het inspelen op de persoonlijke leerstijlen in het onderwijs weinig zinvol is. Het leidt tenslotte niet (direct) tot verbetering van de leerresultaten. Toch zijn er wel degelijk redenen om je bewust te zijn van de verschillende leerstijlen van je leerlingen en er in je onderwijs gebruik van te maken: 

1. Door de verschillende leerstijlen te herkennen, te waarderen en er bij aan te sluiten, creëer je een inclusieve leeromgeving waarin alle leerlingen zich gezien en begrepen voelen. Het vergroot motivatie en betrokkenheid. 
2. Als leerlingen activiteiten aangeboden krijgen die aansluiten bij hun voorkeursstijl, ervaren ze vaker succes. Het bevordert zelfvertrouwen en de bereidheid om te leren. 
3. Het is belangrijk dat leerlingen niet alleen sterker worden in de leerstijl die ze al beheersen, maar ook de kans krijgen om andere leerstijlen te ontwikkelen door daar ook een beroep op te doen. Zo ontwikkelen leerlingen nieuwe vaardigheden en manieren van denken.
4. Afwisseling in lesmethoden en activiteiten verhoogt de aandacht en betrokkenheid van leerlingen. 
5. Leerlingen begrijpen de leerstof beter wanneer deze op verschillende manieren worden aangeboden. Zo maakt een kinesthetische activiteit abstracte rekenbegrippen concreter. 

''In het onderwijs ligt de nadruk vaak op de auditieve leerstijl. Het bevoordeelt leerlingen die taal gemakkelijk op deze manier verwerken.''

Maar hoe dan? Dat vraag je je nu vast af. Het belangrijkste is je te realiseren dat je leerlingen geen leerstijl zijn, maar een voorkeur voor een (of meerdere) leerstijlen hebben. Door hiermee rekening te houden, creëer je een leeromgeving waarin leerlingen zich gezien, gesteund en gemotiveerd voelen. En dat hoeft helemaal niet complex of tijdrovend te zijn:

1. Gebruik gevarieerde instructiemethoden. Wissel het visuele (afbeeldingen en video) af met het auditieve (mondelinge instructie en discussie) en het kinesthetische (rollenspelen en experimenten). 
2. Laat leerlingen hun eigen verwerkingsopdracht kiezen: een poster maken, een mondelinge presentatie geven of een model bouwen. 
3. Integreer korte bewegingsactiviteiten in je les om tegemoet te komen aan de kinesthetische leerstijl en het energieniveau van de hele groep hoog te houden. 
4. Laat leerlingen samenwerken in verschillende subgroepen, zodat ze van elkaars leerstijlen kunnen profiteren. Zet werkvormen in zoals Think-Pair-Share of de placemat-methode. 
5. Reflecteer regelmatig met leerlingen op hun leerervaringen en -voorkeuren. Het helpt hen inzicht te krijgen in hun eigen leerproces en hoe zij dit kunnen verbeteren.