Sowieso kijk je je ogen uit in de eerste schoolweken. De overdracht heeft je kennis gegeven over wie je leerlingen zijn en wat ze kunnen, maar nu zie je zelf hoe ze functioneren in de dagelijkse praktijk. Klopt het beeld uit de overdracht met wat je nu ziet? Wat herken je en wat valt op? Misschien blijkt een leerling zelfstandiger dan verwacht, heeft een ander juist meer ondersteuning nodig of zie je gedrag dat in de overdracht nog niet naar voren kwam. 

Door bewust en gericht te observeren, toets en verdiep je het beeld van je leerlingen. Dat vraagt om meer dan alleen goed kijken. Bedenk vooraf wat je wilt observeren, wanneer je dat doet en in welke situaties. Kijk kritisch naar je weekrooster en verspreid de observatiemomenten over de dag. Kies voor verschillende situaties, zoals instructie, zelfstandig werken, samenwerken, spelen en overgangsmomenten. Juist die afwisseling helpt om een completer beeld te krijgen.

Planmatig observeren voorkomt dat je vooral afgaat op wat opvalt. Een leerling die één keer afhaakt, hoeft niet structureel moeite te hebben met concentreren. En gedrag dat tijdens de instructie zichtbaar is, kan in een andere situatie heel anders zijn. Door op verschillende momenten en in verschillende situaties te kijken, ontdek je beter wat een patroon is en wat een momentopname. Zeker in de eerste weken is dat belangrijk: leerlingen zijn nog aan het wennen en de groepsdynamiek kan nog veranderen. Geef ruimte aan die ontwikkeling en wacht met harde conclusies.