7 March, 2025
Delen?
Op veel scholen is dit de periode dat er nieuwe groepsplannen opgesteld worden of dat de groepsplannen die aan het begin van het schooljaar het levenslicht zagen, bijgesteld worden. Dit geldt overigens niet voor de Leeruniek-scholen. Ons dashboard ondersteunt met haar READ-cyclus namelijk een cyclische en groepsplanloze werkwijze. Tja, dit kunnen we niet ongenoemd laten, ook al is hiermee direct de kat uit de zak en de vraag uit de titel al in het intro van dit artikel beantwoord: groepsplanloos werken kan. Zeker. Maar er zijn wel voorwaarden. En een paar knelpunten. Laten we bij het begin beginnen. Waarom koos je destijds voor het werken met groepsplannen? Verplicht de onderwijsinspectie je eigenlijk om ermee te werken? En wat gebeurt er als je ermee stopt?
Handelings- en opbrengstgericht werken
De groepsplannen komen voort uit het handelings- en opbrengstgericht werken. Waar bij HGW de onderwijsbehoeften centraal staan en deze in het groepsplan benoemd en geclusterd worden, richt je je bij OGW op de effectieve onderdelen van het onderwijsleerproces en neem je ze in het groepsplan op om zo de gewenste opbrengsten te realiseren. Zowel binnen HGW als OGW wordt het groepsplan gebruikt als een manier om in de groep recht te doen aan de verschillen tussen leerlingen.
Administratieve last
Het voordeel van werken met groepsplannen is dat je uitgaat van de groep als geheel. Een hele verbetering na de shitload aan individuele handelingsplannen uit het verleden. Daarnaast richt je je met groepsplannen op wat leerlingen van je nodig hebben en niet op wat er niet goed met hen gaat. De andere kant van het verhaal is dat voor veel leerkrachten groepsplannen gelijk staan aan een grote administratieve last en daarmee aan een hoge werkdruk. Bovendien wordt het doel van werken met groepsplannen vaak voorbijgeschoten, bijvoorbeeld als ze zonder inbreng van de leerkracht uit het leerlingvolgsysteem rollen, als leerkrachten ze alleen maken omdat het moet of als niet de leerkracht maar de ib’er ze maakt.
Verplicht of niet
Werken met groepsplannen is toch verplicht? Dat wordt vaak gedacht, maar het is niet zo. De onderwijsinspectie verwacht dat scholen planmatig en opbrengstgericht werken, dat je kunt laten zien dat je de resultaten van je leerlingen in beeld hebt en ernaar handelt. Maar de vorm waarin je dat doet, mag je als school zelf bepalen.
Stoppen met werken met groepsplannen
De scholen die in de afgelopen jaren besloten om te stoppen met werken met groepsplannen, wilden af van de papieren tijgers in de school, van de grote administratieve last en van de hoge werkdruk die de groepsplannen (kunnen) geven. Maar wat dan? De reden die je ooit deed besluiten om met groepsplannen te gaan werken, bestaat nog steeds. Hoe zorg je dan voor de borging van je onderwijs? Bovendien stelt de onderwijsinspectie ook een paar eisen, zoals we hiervoor zagen. Een goede tip is dan ook om het kind niet met het badwater weg te gooien. Denk eerst na over een goed alternatief en onderschat het aanleren van nieuwe routines in het team niet.
Groepsplanloos werken
Als je met je team kiest voor groepsplanloos werken, dan kies je voor een werkwijze zonder het groepsplan als administratief middel. De nieuwe werkwijze dient zich net als het groepsplan te richten op het realiseren van de gewenste opbrengsten en op het bieden van passend onderwijs. Je hebt dan in de school het volgende nodig:
- Een cyclische werkwijze waardoor je in staat bent structureel in de gaten te houden of de onderwijsaanpak effectief is of dat er reden is voor interne discussie en/of bijstelling.
- Onderwijsplannen voor de verschillende vakgebieden, waarin je met het oog op de schoolambities vastlegt hoe je het onderwijs in een specifiek vakgebied organiseert en aanstuurt.
- Zicht op de opbrengsten op school-, groeps- en leerlingenniveau, afgezet tegen de schoolambities.
- Opbrengstvergaderingen op school- en groepsniveau waarin je samen kijkt naar de opbrengsten van jouw school of groep en plannen gemaakt voor de komende periode.
Geschreven door:
Cora de Raaf
Ervaren hoe groepsplanloos werken er in de praktijk uitziet?
Plan dan een vrijblijvende demo van ons dashboard met je eigen schoolgegevens!
Plan je gratis demo