Delen?
Groepsbespreking in november: wat vertellen de eerste resultaten?
Beknopte samenvatting
-
De groepsbespreking in november biedt de mogelijkheid om stil te staan bij de groepsdynamiek, de eerste leerresultaten en de ingezette aanpak.
-
Kijk samen naar de onderlinge verhoudingen, de sfeer in de groep en de sociale veiligheid.
-
Zoom in op de eerste resultaten. Ze laten zien hoe leerlingen ervoor staan, waar hiaten dreigen en welke leerlingen opvallen.
-
Een gezamenlijke analyse biedt aanknopingspunten om de aanpak voor de groep en individuele leerlingen waar nodig bij te stellen.
Luister naar dit artikel als podcast (AI-gegenereerd)

Hoe zit de groep in zijn vel?
Idealiter bevindt een groep zich in november in performing-fase, de vierde groepsvormingsfase volgens het model van Tuckman. De groepsnormen zijn gevormd en er is een veilige basis ontstaan. Leerlingen durven fouten te maken, werken constructief samen en weten wat ze van elkaar kunnen verwachten.
Dat gaat niet in iedere groep vanzelf. Als de groepsvorming in de storming- en normingfase moeizaam is verlopen, kunnen negatieve patronen ontstaan. Denk aan buitensluiting, een ongunstige rolverdeling waarbij sommige leerlingen de baas spelen en anderen volgen of groepsnormen waarbij plagen en uitlachen als normaal worden gezien. Zulke patronen kunnen hardnekkig zijn en vragen om gerichte aandacht van de leerkracht.
Hoe ervaren leerlingen de groep? Is er sprake van een veilige sfeer waarin iedereen kan meedoen? Hoe verloopt de samenwerking en interactie tussen leerlingen? En wat merk je daarvan tijdens instructie, zelfstandig werken en andere activiteiten? Kijk daarbij verder dan wat je op het eerste gezicht ziet. Probeer te achterhalen wat er achter het gedrag en de onderlinge verhoudingen schuilgaat. Zijn er leerlingen die weinig aansluiting vinden, regelmatig conflicten hebben of juist veel invloed uitoefenen op de groep? Hoe reageren leerlingen op elkaar? En welke invloed heeft de groepsdynamiek op hun welbevinden, betrokkenheid en leerontwikkeling?
Observaties en gesprekken met leerlingen, ouders en collega’s geven waardevolle aanknopingspunten. Een sociogram of vragenlijsten over de sociaal-emotionele ontwikkeling en sociale veiligheid helpen om signalen systematisch te verzamelen en nader te onderzoeken. Door deze informatie samen te bekijken en te bespreken, ontstaat een beter beeld van wat de groep nodig heeft om zich prettig te voelen en tot leren te komen.

Wat vertellen de eerste resultaten?
Methodetoetsen meten iets anders dan LVS-toetsen. Ze geven inzicht in de kennis en vaardigheden die leerlingen de afgelopen blokperiode (zo’n 4 tot 6 weken) hebben opgedaan. LVS-toetsen brengen de algemene vaardigheden over een langere periode in kaart.
Gebruik de methodetoetsen om hiaten tijdig te signaleren en aan te pakken, bijvoorbeeld door leerlingen in de herhalingsweek extra te laten oefenen met doelen die ze nog onvoldoende beheersen. De resultaten bieden ook waardevolle context voor de aankomende halfjaarlijkse analyse. Leg daarom opvallende uitkomsten vast.
Door de verschillende informatiebronnen met elkaar te verbinden, kun je patronen herkennen. Misschien blijkt dat meerdere leerlingen moeite hebben met hetzelfde onderdeel. Of zie je dat een leerling tijdens de instructie goed meekomt, maar bij de verwerking vastloopt. Ook opvallende verschillen tussen leerlingen kunnen aanleiding zijn om verder te onderzoeken wat er speelt.
Begin bij de groep als geheel. Liggen de basisgroep en de instructiegroepen op koers richting de gestelde doelen? Kijk vervolgens welke leerlingen opvallen: wie blijft achter of laat juist een voorsprong zien? Hoe verhoudt de ontwikkeling zich tot de verwachtingen en doelen die aan het begin van het schooljaar zijn gesteld? En vooral: hoe verklaar je wat je ziet?

Hoe gaan we verder?
Vertaal de inzichten samen naar gerichte acties. Misschien hebben leerlingen extra oefentijd nodig met de onderwijsassistent, vraagt een bepaald leerdoel om preteaching of is het zinvol om leerlingen oefenmateriaal mee naar huis te geven. Ook kun je besluiten om de instructiegroepen anders in te delen. Verwerk de afspraken in de bestaande aanpak voor de groep, subgroepen en individuele leerlingen.
Natuurlijk hoeft niet alles te veranderen. Misschien blijkt juist dat de gekozen aanpak goed werkt en dat je op dezelfde manier verder kunt. Ook dat is een waardevolle uitkomst. Door de ontwikkeling te blijven volgen en regelmatig te evalueren, houd je zicht op wat werkt en waar bijsturing nodig is. De groepsbespreking in november is daarmee meer dan een eerste evaluatiemoment. Het is een kans om samen te bepalen wat de groep en individuele leerlingen nu nodig hebben en de aanpak voor de komende periode daarop af te stemmen.

Geschreven door:
Cora de Raaf
Meer uit je groepsbespreking halen?
Ontdek hoe je met Leeruniek data uit verschillende bronnen samenbrengt en vertaalt naar gerichte keuzes voor je groep(en).


