Hoe overleef ik januari?

5 tips voor een goede start van een nieuw jaar

Beknopte samenvatting

Omdenken: januari is niet alleen donker en lang, maar ook een frisse start vol nieuwe kansen en energie.
Zilveren Weken: investeer bewust in groepsdynamiek na de kerstvakantie voor rust, veiligheid en werkplezier.
M-toetsen: gebruik de resultaten om je onderwijs bij te sturen en het leerproces van leerlingen te versterken.
Samen vooruitkijken: maak met leerlingen doelen en afspraken, zorg voor afwisseling, authenticiteit en een positieve sfeer.

Luister naar dit artikel als podcast (AI-gegenereerd)

December wordt vaak gezien als de minst opbrengstgerichte maand van het schooljaar, vanwege de feestdagen die om veel tijd en aandacht vragen. Maar wat is januari dan? De langste maand van het jaar? De saaiste? Voor veel mensen, ook in het onderwijs, voelt januari als één lange maandag. Hoe is dat voor jou? Is de januariblues jou ook niet onbekend? Gelukkig is er wat tegen te doen. Met 5 tips in dit artikel overleef je niet alleen de langste maand van het jaar, maar start je ook met frisse energie aan het nieuwe kalenderjaar.

Omdenken

Voor sommigen is de januariblues een verzonnen concept, voor anderen levensecht. Er valt wel wat bij voor te stellen. De dagen zijn donker, koud en nat. Je komt net uit een warme, gezellige decembermaand en ineens moet alles weer ‘normaal’. Het voorjaar lijkt nog eindeloos ver weg. Dat kan best wat somber maken. Maar januari is óók het begin van een nieuw jaar. Een maand vol nieuwe kansen, waarin alles nog openligt. En dat geeft juist weer nieuwe energie en inspiratie. Dus, wat wil jij dit jaar anders of beter doen? Wat zijn jouw plannen voor 2026?

Zilveren Weken

De eerste 2 schoolweken na de kerstvakantie kunnen onrustig zijn in je groep. Alsof je opnieuw begint. Daar zit je met je januariblues natuurlijk niet op te wachten. Gelukkig herken je deze weken als de Zilveren Weken en weet je dat het groepsvormingsproces na een lange kerstvakantie weer wat onderhoud nodig heeft. Door bewust tijd te nemen voor groepsdynamiek en -sfeer, groepsregels te herhalen, energizers of andere groepsvormende activiteiten in te zetten, heb je in no time - zeker als je kunt bouwen op de fundamenten van succesvolle Gouden Weken - weer een fijne en veilige groep waarin het prettig werken is.

M-toetsen

Januari is ook de maand van de M-toetsen. Een belangrijk meetmoment dat veel waardevolle informatie oplevert. In combinatie met methodetoetsen en de kindkenmerken geven de resultaten richting aan je onderwijs: wat hebben je leerlingen nu nodig? Daarnaast vertelt deze informatie je ook of en hoe succesvol je onderwijs in de afgelopen periode is geweest. Dat helpt je om voor het komende halfjaar andere accenten te leggen en de kans op onderwijssucces te vergroten. En dat is toch de kern van je vak. Weinig geeft zoveel voldoening als de wetenschap dat je de goede dingen doet en de goede dingen goed doet.

Goede voornemens

Begin jij het jaar met nieuwe voornemens, een doelenlijstje of een moodboard? Dat kun je ook samen met je leerlingen doen, bijvoorbeeld als onderdeel van de Zilveren Weken. Eerst eerst terug: wat ging goed in de eerste helft van het schooljaar? Wat kan beter? Daarna kijk je vooruit. Zijn de groepsregels nog passend? Moeten ze worden aangescherpt of opnieuw zichtbaar gemaakt? Dit kan klassikaal, in groepjes en als startpunt voor een reeks nieuwe kindgesprekken dienen.

Survivaltips van Francine Oomen zelf

De titel van dit artikel is natuurlijk geïnspireerd op de Hoe overleef ik-serie van Francine Oomen. In 2023 deelde zij met Didactief haar survivaltips voor leerkrachten. Wij selecteerden de tips die perfect passen bij januari:

Wees trots op wat je doet. Jouw werk doet ertoe. Een goede leerkracht maakt het verschil. Waardevol werk geeft energie, waardoor januari overleven ineens een stuk makkelijker wordt.
Wees niet voorspelbaar. Zorg voor afwisseling in de manier waarop je onderwijs geeft. Zo wordt januari een stuk minder saai. Niet alleen voor jou, maar ook voor je leerlingen.
Wees authentiek. Speel geen toneel, maar laat (een stukje van) jezelf zien. Vertel gerust dat jij ook last hebt van de januariblues en vraag je leerlingen om tips.
Complimenten werken beter dan berispingen. Ze zorgen voor een positieve sfeer in de groep en bij jezelf.
Besteed aandacht aan life skills. Help je leerlingen vaardigheden ontwikkelen om met emoties om te gaan, zoals somberheid of verminderde motivatie.

Geschreven door:
Cora de Raaf

Wil jij je dit jaar laten inspireren door goede onderwijsartikelen en handige tools die jouw onderwijsleven makkelijker maken en meer verdieping geven? Neem dan regelmatig een kijkje in onze kennisbank . Schrijf je in voor onze nieuwsbrief om niets te missen!

Inschrijven

Meer nieuws