Tien jaar Leeruniek: van visie naar impact


4 april, 2025

Tien jaar Leeruniek: van visie naar impact (1)

Tien jaar Leeruniek: van visie naar impact (1)


Leeruniek bestaat 10 jaar. Wat begon als een ambitieus idee om op een slimme, datagedreven manier het onderwijs te versterken en elk kind de beste kansen te geven, is uitgegroeid tot een centraal dashboard voor zicht op ontwikkeling en onderwijskwaliteit, een cyclische en groepsplanloze werkwijze die toegankelijk is voor elke school, complete ondersteuning met training en advies voor schoolteams en een uitgebreid aanbod voor besturen. In deze serie blogs nemen we je mee door de afgelopen 10 jaar. Welke uitdagingen kwamen we tegen? Wat hebben we geleerd? En vooral: welke impact hebben we samen met het onderwijs gemaakt? 

In dit eerste artikel gaan we terug naar het begin. Hoe zag de onderwijswereld eruit in 2015? Welke behoeften waren er? En hoe zette een klein team de eerste stappen in de richting van een datagedreven toekomst? 

Het lijkt niet eens zo lang geleden, maar sinds 2015 is er veel veranderd in het basisonderwijs. Weet jij nog waar je toen was en wat je deed? Ondergetekende werkte als intern begeleider op een basisschool en 2015 was het jaar dat we verhuisden naar een groter en moderner gebouw, dat we vanaf dat moment deelden met de kinderopvang. Een soort light-versie van de zg. brede school of de IKC’s die in dit tijd als paddenstoelen uit de grond schoten. Het zorgde er in ons geval voor dat we meer aandacht kregen voor doorlopende ontwikkellijnen en daardoor beter werkten aan kansengelijkheid en optimale ontwikkelingskansen voor kinderen. 

Het was niet het enige wat ons en de rest van de onderwijswereld in 2015 bezighield. 

Digitaal leren

Scholen zijn in 2015 al een jaar of 15 bezig met digitalisering, maar het onderwijs was nog lang niet zo datagedreven als nu. Er waren digitale leermiddelen, zoals digiborden, tablets en educatieve software, maar de manier waarop scholen data gebruikten om het onderwijs te verbeteren stond nog in de kinderschoenen. Het digibord werd vooral gebruikt als vervanging van het traditionele krijtbord en tablets of chromebooks als aanvullend leermiddel. 

Passend onderwijs

Sinds augustus 2014 is de Wet Passend Onderwijs van kracht. Scholen hebben vanaf dan een zorgplicht en moeten ervoor zorgen dat ieder kind de ondersteuning krijgt die het nodig heeft. In 2015 worstelen veel scholen met de implementatie. Er wordt vooral ervaren dat er onvoldoende tijd is om zowel ‘gewone’ leerlingen als leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte de aandacht te geven die ze nodig hebben. 

21st century skills

In 2015 groeide de aandacht voor de zg. 21st century skills, zoals kritisch denken, samenwerken en mediawijsheid. Veel scholen zijn nog zoekende naar hoe ze het concreet moeten maken en integreren in het onderwijs. Er wordt geëxperimenteerd met projectonderwijs, onderzoekend leren en coöperatieve werkvormen om de 21st century skills te stimuleren. 

Differentiatie

Differentiatie in de groep is een belangrijk thema in 2015. Leerkrachten proberen steeds beter in te spelen op de verschillen tussen leerlingen, wat vooral sinds de invoering van Passend Onderwijs en de toename van leerlingen met uiteenlopende ondersteuningsbehoefte, erg belangrijk is. Sommige scholen zetten de eerste stappen richting gepersonaliseerd leren, waardoor leerlingen hun eigen pad kunnen volgen, aangepast aan niveau, tempo en leerdoelen.

De rol van de intern begeleider

Intern begeleiders zijn in 2015 al lang en breed de spil in de zorgstructuur van scholen, maar hun rol wordt steeds complexer. Met de invoering van Passend Onderwijs krijgen ib’ers meer verantwoordelijkheden, zoals het organiseren van extra ondersteuning en het begeleiden van leerkrachten. De coachende rol van de ib’er begint vanaf dit moment steeds meer vorm te krijgen.

Datagedreven werken

De manier waarop in 2015 data wordt ingezet, is nog beperkt. Veel scholen gebruiken de toetsen van Cito en het LOVS, maar de analyses gebeuren nog overwegend handmatig. Dat kost veel tijd. Daarnaast worden toetsresultaten en analyses vooral gebruikt voor externe verantwoording en minder voor de dagelijkse bijsturing in de klas. 

In dit landschap zag Leeruniek het levenslicht. Wat begon als een idee over hoe data-analyse geletterdheid kan verbeteren - onze oprichter Jelte de Jongh won er in 2014 een prijs mee - werd een start-up en groeide uit tot een standaard. Het kleine team van toen geloofde er heilig in dat:

  • het gemiddelde kind niet bestaat. Daarom heeft de middenmoot en niet het gemiddelde een centrale plek in het dashboard. 
  • de kloof tussen onderwijs en techniek gedicht moet worden, zodat leerkrachten in hun kracht gezet kunnen worden.  
  • het belangrijk is om verbindingen te leggen tussen werelden en om gezamenlijk, met ieders specifieke inbreng, aan iets te werken. 
  • onze kinderen het verdienen dat het onderwijs weer terug aan de top komt, zodat zij alle kansen hebben. 

Hoeveel er in 10 jaar ook kan veranderen, sommige dingen blijven hetzelfde. De inspiratiebronnen van toen inspireren het huidige team nog steeds: 

  • Tijdens het laatste onderwijscongres, de landelijke IB/KC-dag in Ede, lag ons lijfboek - De mythe van het gemiddelde - in plain sight. Het leverde mooie gesprekken op. 
  • Als specialist in data-analyse en kennispartner van OCW’s Masterplan Basisvaardigheden waren we aanwezig op de startbijeenkomsten die in september door het hele land gehouden werden. We spraken er over data-geïnformeerd werken.
  • We verwelkomen nog steeds specialisten uit verschillende werelden in ons team. Momenteel zijn we op zoek naar mensen met een onderwijsachtergrond die als adviseur/trainer het verschil willen maken. 
  • De kern van ons werk is dat we scholen en besturen de handvatten bieden om elke dag te werken aan versterking van het onderwijs. We denken dat de sleutel ligt in de manier waarop onderwijsprofessionals met elkaar samenwerken, zowel horizontaal als verticaal. 


Geschreven door:
Cora de Raaf



De artikelen van de komende 10 jaar als eerste lezen?

 Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

Inschrijven