De groepsbespreking voorbereiden


6 maart 2023
Laatste update: 13 November, 2026
Leestijd: 4 min

De groepsbespreking voorbereiden

12 tips voor een effectieve groepsbespreking


Beknopte samenvatting

  • Plan en organiseer: zorg voor een duidelijke jaarplanning, heldere verwachtingen en gerichte gesprekspunten.

  • Bereid voor: zorg dat relevante gegevens tijdig beschikbaar zijn en analyseer deze vooraf.

  • Bespreek en evalueer: onderzoek wat de resultaten vertellen over de ontwikkeling van de groep en het effect van de ingezette aanpak.

  • Kijk vooruit: bepaal wat leerlingen nodig hebben en vertaal dit naar concrete doelen en een passende onderwijsaanpak.


Een goede voorbereiding is het halve werk. Een cliché, maar daarom niet minder waar. Zeker bij de groepsbespreking, waar de beschikbare tijd beperkt is en je samen tot concrete inzichten en afspraken wilt komen. Als intern begeleider of kwaliteitscoördinator, maar ook als leerkracht, wil je die tijd zo goed mogelijk benutten. Daarom formuleerden we 12 antwoorden op de vraag: “Wat kun je vooraf doen om de groepsbespreking zo efficiënt en effectief mogelijk te laten verlopen?” Op naar mooie, doelgerichte gesprekken over het onderwijs!

Image

De ib’er of kc’er: organiseren en richting geven

1. Bepaal welke en hoeveel groepsbesprekingen je per schooljaar wilt organiseren.

    Maak een bewuste keuze voor het type groepsbespreking. Richt je je op toetsresultaten, de sociaal-emotionele ontwikkeling of combineer je beide in een geïntegreerde groepsbespreking? Focus je op de groep als geheel of zoom je in op individuele leerlingen? Bepaal vervolgens hoe vaak en op welke momenten je de gesprekken voert. Houd daarbij rekening met de schoolbrede kwaliteitscyclus en de momenten waarop belangrijke resultaten beschikbaar zijn. Zo sluiten de gesprekken aan op de onderwijspraktijk en is er voldoende tijd om afspraken uit te voeren en te evalueren. 

    2. Neem de groepsbesprekingen op in de jaarplanning.

      Plan de groepsbesprekingen ruim van tevoren in de interne jaarplanning. Houd daarbij rekening met toetsweken, vakanties en andere belangrijke momenten in het schooljaar. Zo voorkom je dat de gesprekken erbij inschieten of op het laatste moment moeten worden ingepland. 

      3. Zorg dat iedereen weet wanneer de groepsbesprekingen plaatsvinden

        Deel de jaarplanning aan het begin van het schooljaar met het team. Zo weten leerkrachten waar ze rekening mee moeten houden en kunnen ze op tijd beginnen met de voorbereidingen. Het helpt ook om de planning en de afspraken (zie tip 4) gedurende het schooljaar nog eens onder de aandacht te brengen.

        4. Maak duidelijke afspraken over de voorbereiding

          Bespreek wat je van leerkrachten verwacht ter voorbereiding op de groepsbespreking. Welke gegevens moeten zij verzamelen, invoeren of klaarzetten? Welke analyses maken ze vooraf? Wat moeten zij meenemen naar de groepsbespreking? Denk aan toetsresultaten, evaluaties van de afgelopen periode en informatie over kindkenmerken (de stimulerende en belemmerende factoren) en onderwijsbehoeften. Hoe duidelijker de verwachtingen, hoe gerichter het gesprek kan verlopen.

          5. Bepaal de gesprekspunten en betrek leerkrachten hierbij

            Stel vooraf vast welke onderwerpen tijdens de groepsbespreking aan bod komen. Denk aan de ontwikkeling van de groep, opvallende resultaten, de ingezette aanpak en eventuele aandachtspunten. Vraag leerkrachten ook welke vragen of onderwerpen zij willen bespreken. Zo sluiten de gesprekspunten aan bij wat er in de groep speelt en is er ruimte voor vragen uit de praktijk.

            6. Deel vooraf een agenda

              Stuur de gesprekspunten tijdig naar de leerkrachten, bijvoorbeeld in de vorm van een agenda. Geef daarbij aan welke informatie of voorbereiding bij elk onderwerp nodig is. Zo weten leerkrachten wat ze kunnen verwachten en kunnen ze van tevoren gericht nadenken over hun inbreng.


              Image

              De leerkracht: analyseren en vooruitkijken

              1. Zorg dat de toetsresultaten beschikbaar zijn
              Controleer of de resultaten van de halfjaarlijkse toetsen en methodetoetsen zijn ingevoerd in het systeem dat er bij jou op school gebruikt wordt. Zo beschik je tijdens de groepsbespreking over een compleet beeld van de ontwikkeling van je leerlingen. Controleer ook of eventuele andere relevante gegevens beschikbaar en actueel is zoals kindkenmerken, onderwijsbehoeften en resultaten van sociaal-emotionele vragenlijsten).
              2. Bekijk de resultaten en bereid je analyse voor

              Neem vooraf de tijd om de resultaten te bekijken. Kijk verder dan de scores alleen en probeer patronen en opvallende ontwikkelingen te herkennen. Stel jezelf bijvoorbeeld de volgende vragen: 

              • Welke trends zie ik in de resultaten van mijn groep? 
              • Verwachtte ik deze resultaten? Zo nee, wat verrast me? 
              • Ben ik tevreden met de resultaten? 
              • Welke leerlingen of vakgebieden vallen op? 
              • Hoe kan ik de resultaten verklaren? Wat weet ik over de leerlingen, het onderwijsaanbod en de omstandigheden in de groep?
              • Welke vragen of aandachtspunten wil ik meenemen naar de groepsbespreking? 

              Door vooraf na te denken over deze vragen, kun je tijdens het gesprek sneller de stap maken van resultaten naar betekenis en mogelijke vervolgstappen.

              3. Evalueer de aanpak van de afgelopen periode
              Kijk terug op de doelen en afspraken van de afgelopen periode. Wat heb je gedaan? Welke effecten zie je bij de leerlingen? Wat werkte goed en wat heeft minder opgeleverd dan verwacht? Probeer de resultaten van je aanpak zo concreet mogelijk te maken. Zo kun je tijdens de groepsbespreking onderbouwen welke keuzes je wilt voortzetten of bijstellen.
              4. Actualiseer de kindkenmerken of het groepsoverzicht
              Zorg dat de informatie over je leerlingen actueel is. Afhankelijk van de werkwijze op jouw school betekent dit dat je de kindkenmerken evalueert of het groepsoverzicht bijwerkt. Zijn er nieuwe stimulerende of belemmerende factoren zichtbaar geworden? Zijn de onderwijsbehoeften veranderd? Is de informatie nog relevant voor de aanpak die je voor ogen hebt? Zo voorkom je dat je tijdens de groepsbespreking uitgaat van een verouderd beeld.
              5. Denk alvast na over de aanpak en de instructiegroepen voor de komende periode
              Kijk op basis van je analyse en evaluatie van de afgelopen periode vooruit. Welke doelen verdienen de komende periode extra aandacht? Welke leerlingen hebben baat bij extra instructie, meer inoefening of juist meer uitdaging? Denk alvast na over mogelijke instructiegroepen en aanpassingen in je onderwijsaanbod. Je hoeft de nieuwe aanpak nog niet helemaal uit te werken. De groepsbespreking is juist het moment om je ideeën te toetsen en samen verder aan te scherpen.
              6. Deel je vragen en bespreekpunten vooraf met je ib’er of kc’er.
              Zijn er leerlingen over wie je je zorgen maakt? Loop je ergens in vast of wil je een aanpak bespreken? Laat dit dan vooraf aan je ib’er of kc’er weten. Zo kan de agenda hierop worden afgestemd en is er ruimte om eventueel aanvullende informatie te verzamelen. Dat maakt het gesprek gerichter en zorgt ervoor dat er voldoende ruimte is voor onderwerpen die voor jou belangrijk zijn.


              Geschreven door:
              Cora de Raaf



              De Handreiking Groepsbespreking helpt je bij de voorbereiding, uitvoering en opvolging van een effectieve groepsbespreking. Download gratis!

              Download de handreiking